• Key Groep
  • Key Topics
  • Blogs
  • Controlever¬≠klaring van de onafhankelijke accountant: basis voor vooruitgang in plaats van verplichting

Controlever­klaring van de onafhankelijke accountant: basis voor vooruitgang in plaats van verplichting

Aan alle geïnteresseerden

Verklaring betreffende de jaarrekening

De accountant is met de taak berust een onafhankelijk oordeel te vellen over de getrouwheid en rechtmatigheid van de gemeentelijke jaarrekening.

Bij veel gemeenten zijn de werkzaamheden van de accountant met betrekking tot het jaarrekeningtraject 2016 (bijna) afgerond. Spoedig zal blijken of een goedkeurende controleverklaring is behaald.

Omdat het voor alle betrokkenen een intensieve periode is, wordt dit traject veelal als een belasting beschouwd; een jaarlijkse verplichting of een trucje dat weer moet worden uitgevoerd. Echter levert het jaarrekeningtraject, en met name de interne controle, gemeenten ook heel veel op. Het biedt namelijk handvatten voor vooruitgang. Zichtbaar wordt of de basis op orde is en waar mogelijk verbeteringen kunnen worden aangebracht. Juist door deze aanbevelingen op te volgen en de basis te stabiliseren, hebben gemeenten rust en ruimte voor het optimaliseren van de reguliere werkprocessen.

Nieuwe verantwoordelijkheden van gemeenten

Laat ik bij het begin beginnen. Sinds 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de Participatiewet, Jeugdwet en nieuwe Wmo. Gemeenten kwamen plotseling voor beleidsmatige én organisatorische vraagstukken te staan, waar zij een eigen invulling aan mochten geven. Ondanks de verschillende keuzes werd een gemeenschappelijk doel nagestreefd: de zorg voor de burger zo goed mogelijk organiseren.

Waar 2015 het jaar was van pionieren, leren en continueren, was 2016 voor veel gemeenten het jaar van de verdieping, het uitwisselen van kennis en ervaringen tussen gemeenten en aandacht voor het ontwikkelen én uitdragen van een eigen visie.

Kansen voor 2017

Sinds 2015 hebben gemeenten flinke stappen gemaakt. Verbetering is echter altijd mogelijk én nodig zolang nog niet alle gemeenten een goedkeurende controleverklaring behalen. “Alle gemeenten een goedkeurende controleverklaring” klinkt als een utopie, maar toch geloof ik dat het op de lange termijn haalbaar is. Bovendien is het ook belangrijk dat de belastinggelden rechtmatig worden besteed.

Voor het behalen van een goedkeurende controle verklaring is het maken en naleven van heldere afspraken, het uitspreken van wederzijdse verwachtingen en het nauwkeurig vastleggen van processen, risico’s en beheersmaatregelen noodzakelijk. Hiermee bent u er als organisatie echter nog niet. Het op regelmatige basis vergelijken van de vastgelegde processen met de werkelijkheid is minstens zo belangrijk. Daarom pleit ik voor het uitvoeren van structurele audits door een externe auditor (van buiten de afdeling óf organisatie).

Waarom? Omdat deze niet-verplichte, tussentijdse interne controles het jaarrekeningtraject versnellen, veelal goedkoper zijn dan het laten doen van aanbevelingen door de accountant en alle betrokkenen zo blijvend aandacht houden voor de procedurele en financiële rechtmatigheid. Het is een middel om als gemeente verder ‘in control’ te komen, waarvoor ook de VNG pleit.

Het belangrijkste ingrediënt voor vooruitgang? Basisstabiliteit en een cultuur waarin fouten mogen worden gemaakt, waar de nadruk ligt op leren en verbeteren. Interne controles helpen hierbij. Ze zorgen ervoor dat de onrechtmatigheden al gaandeweg het boekjaar worden geconstateerd en proactief op kunnen worden gepakt. Een audit is wellicht confronterend, maar vooral ook nuttig. Ik zeg: doen!

Breda, 6 juni 2017
Key Groep Management consultants voor de zorglilian

Handtekening Lilian van Donk

 

 

 

 

L.A. van Donk