Managers in de zorg: walk the talk!

Van tijd tot tijd popt de discussie over de kwaliteit, beloning en nut & noodzaak van managers in de zorg op.

Soms genuanceerd, maar meestal gaat het er stevig aan toe. Er worden boude uitspraken gedaan en stellingen betrokken. Ik volg deze discussie al een tijdje en voor een deel herken ik de verhalen wel. Maar volgens mij zou het gesprek ergens anders over moeten gaan.

Te veel en te duur betaalde managers

Een veelgehoord argument is dat er te veel en te duur betaalde managers rondlopen in de zorg. Maar is dat wel zo? Soms krijg je bij het beantwoorden van zo’n vraag hulp uit betrouwbare bron. Een recent artikel in de Volkskrant laat een genuanceerder beeld zien. Ja, het komt voor dat er een duurbetaalde manager aan het stuur zit, maar waar heb je dit niet? Zo uniek voor de zorg is dit verschijnsel niet. En, laten we wel wezen, áls zo’n manager een prima prestatie neerzet, hoe erg is het dan dat daar een goede beloning tegenover staat? Alsof werken in de zorg -omdat het vanuit je hart komt- lager betaald zou moeten worden.

Bovendien zie je de laatste jaren een trend in de zorg dat er juist minder managers komen, en dat hun span of control toeneemt. Dat weerspreekt de stelling dat er te veel managers zouden zijn. Zolang er balans zit tussen wat de manager nog allemaal zelf wil doen en wat aan het team wordt overgelaten, hoeft een grotere span of control geen probleem te zijn, integendeel zelfs. Volgens mij zit het probleem elders.

In gesprek over vrijheid, vertrouwen, verantwoordelijkheid

In mijn beleving hebben managers in de zorg absoluut meerwaarde voor de processen, de kwaliteit van de zorg en dus voor de cliënten. Zeker als zij de voorwaarden scheppen -net als in elk ander bedrijf- waarbinnen hun medewerkers kunnen doen waar zij goed in zijn: zorg leveren. Dus bijvoorbeeld duidelijkheid over welke vrijheid van handelen en verantwoordelijkheid de medewerker heeft. Het gaat hier voor alle duidelijkheid om goed opgeleide professionals; die kunnen hier prima mee omgaan en willen dat ook graag! Vertrouwen geven is een volgende voorwaarde. Je kunt als manager, zeker als de span of control toeneemt, niet meer overal met je neus bovenop zitten en dat moet je ook niet willen. Veel keuze is er dus niet: vertrouwen geven aan je medewerkers, maar ook afspraken maken over het afleggen van verantwoording over datgene wat er gedaan is, creëert ruimte bij de manager maar vooral meer zelfregie bij de medewerkers. En dat leidt vanzelf tot échte verantwoordelijkheid. Weten wat je mag en wat niet, doet meer dan alleen maar zeggen dat je vanaf nu verantwoordelijk bent.

Doen waarvoor je bent ingehuurd

Ik kom geregeld managers tegen die wat ik hier beschrijf prima snappen, er ook naar zouden willen handelen maar het toch niet voor elkaar krijgen. Als ik dan vraag wat hen in de weg staat, komt het er in de meeste gevallen op neer dat zij op hun beurt onvoldoende vrijheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid krijgen van hun managers! Ik denk dat daar het gesprek over moet gaan: hoe kijk je als zorgorganisatie kritisch naar je eigen besturingsmodel en welke andere keuzes durf je hierin te maken? Dus niet alleen zeggen dat het anders moet en dat de verantwoordelijkheden zo laag mogelijk in de organisatie moeten komen te liggen, maar daadwerkelijk stappen zetten om dat ook voor elkaar te krijgen. Dat vereist lef, leiderschap maar eigenlijk gewoon doen waarvoor je bent ingehuurd als manager/bestuurder: walk the talk!

Een andere, positievere wending

Mijn hoop is, dat als bestuurders het aandurven fundamentele keuzes te maken die ingrijpen op de manier van aansturen, de discussie over kwaliteit, beloning en nut & noodzaak van managers in de zorg een andere, positievere wending krijgt. En mogelijk zelfs verstomt. Tot het zover is ga ik daar graag het gesprek over aan!