Gezocht: Wethouders met lef m/v

Sinds 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor…… stop maar. Dit rijtje is inmiddels vaak genoeg opgesomd. Waar het op neerkomt? Dat burgers met een hulpvraag zich tot de gemeente kunnen wenden om in aanmerking te komen voor een maatwerkvoorziening. Maatwerk binnen de wettelijk gestelde kaders van de Wmo, Jeugdwet en Participatiewet. Klinkt wellicht logisch, maar is dat tegelijkertijd niet tegenstrijdig?

Een strikte interpretatie van deze wettelijke kaders staat maatwerk soms in de weg. In de meeste gevallen heeft een burger een recht-toe-recht-aan hulpvraag, maar wat doe je wanneer een passende oplossing kan worden gevonden, die de grenzen van de wettelijke kaders strikt genomen overschrijdt?

Een voorbeeld. Onlangs verbaasde ik me over een casus waarbij een moeder de kinderen tijdelijk niet naar school kon brengen wegens lichamelijke problemen. Het eigen sociale netwerk noch het OV bood een uitkomst. Geld voor een taxi was er niet. De kinderen kwamen niet in aanmerking voor een maatwerkvoorziening Jeugdwet, want zij mankeerden zelf niks. Moeder kwam wel in aanmerking voor een maatwerkvoorziening Wmo, maar daar waren de kinderen niet bij gebaat. Niet bepaald recht-toe-recht-aan dus.
 
Naast dat een passende oplossing een gezin of burger meer brengt, kan het ook de gemeente wat opleveren. De verruiming van de beleidsvrijheid voor één wet kan de totale kosten binnen het sociaal domein namelijk drukken. Denk aan een dreigende uithuisplaatsing van een gezin met kinderen wegens financiële problemen. Eén oplossing is een uithuisplaatsing waarna de kinderen ondersteuning vanuit de Jeugdwet nodig hebben. Of kies je er als gemeente voor om de huurschuld af te betalen onder de voorwaarde dat de ouders zich laten opnemen in budgetbeheer? Zo kan het gezin met enige ondersteuning zelf het leven weer op de rit krijgen.

De keuze voor de best passende en tevens kostenbesparende oplossing is al snel gemaakt, maar de realisatie hiervan is een stuk minder voor de hand liggend. Begrijp me niet verkeerd: de huidige wetten bieden houvast en duidelijkheid, maar enige beleidsvrijheid creëert weer nieuwe mogelijkheden.

Enkele gemeenten, als zijnde ware innovators, hebben al een integrale verordening voor het sociaal domein ontwikkeld. Dit vergt lef en kan onzeker zijn. Het is pionieren, maar biedt ook de mogelijkheid écht maatwerk te kunnen bieden en kosten te besparen. Om dit te bereiken hebben we wethouders nodig met lef! Lef de vrijheid te verlenen om bestaande grenzen los te laten waar nodig, eventueel te struikelen, maar om er vooral weer beter uit te komen.