Infographic Key Topic Greep op kosten jeugdhulp 6 december 2017

Grip op kosten in de jeugdhulp

Verslag Key Topics leerbijeenkomst 6 december 2017

Het kan niemand zijn ontgaan dat er grote tekorten zijn bij gemeenten op jeugdhulp.

En de krantenkoppen liegen er niet om. Een kwart van de gemeenten zit al in de min, een overgroot deel van de gemeenten verwacht in de min te komen. Ruim driekwart van de gemeenten kent wachtlijsten in de jeugdhulp. Hebben we dus grip op de kosten in de jeugdhulp – hebben gemeenten de uitgaven onder controle? Duidelijk niet.

Meer vraag, meer uitgaven

De stijgende kosten in de jeugdhulp is deels te verklaren vanuit de toegenomen instroom van cliënten. Gemeenten zijn er duidelijk in geslaagd de toegang tot jeugdhulp laagdrempelig en dichtbij gezinnen te organiseren. Het gevolg is dat ook ouders en kinderen die dat voorheen niet deden zich melden met hulpvragen. Dat is in ieder geval een mooi resultaat van de decentralisatie en de wijkgerichte aanpak.

Deze positieve ontwikkeling van een laagdrempelige toegang kent alleen ook wel een keerzijde. We weten niet wanneer de nog altijd stijgende vraag weer stabiliseert. De kosten blijven echter wel stijgen, en flink ook.

Grip krijgen

Om de uitgaven in de jeugdhulp onder controle te krijgen, is met name gezocht in de sfeer van scherpe inkoop of alternatieve financieringsconstructies. Deze benadering is echter eenzijdig. Willen we grip krijgen op de uitgaven, moeten we de oplossing ook zoeken bij de hulpverlening zelf.

Als gemeenten weer in control willen komen, zullen ze de inhoud in moeten. Samen met de zorgaanbieders uiteraard, want dit hoog urgente vraagstuk is een uitdaging voor alle betrokken partijen. Gemeenten en zorgaanbieders staan voor de opgave zicht te krijgen op de tekorten, gerichte interventies te plegen en de resultaten hiervan te monitoren.

Oplossingen vanuit de hulpverlening

De Key Topics leerbijeenkomst op 6 december 2017 stond volledig in het teken van het onder controle krijgen van de uitgaven in de jeugdzorg. Niet door inkooptarieven aan te scherpen, maar door inhoudelijke oplossingen te zoeken. Zo lagen de volgende thema’s voor aan zo’n 25 deelnemers van heel diverse gemeenten:

  • Gespecialiseerde hulpverlening preventief inzetten: Kunnen we bijvoorbeeld specialistische zorg meer betrekken bij de wijkteams zodat we kinderen sneller op een juiste plek kunnen krijgen?
  • Een inkorting van ‘ligdagen’ in verblijfszorg: Kunnen we een parallel maken tussen de investeringen die in ziekenhuizen worden gedaan om verblijf zo kort mogelijk te houden en de mogelijkheden in de jeugdhulp?
  • Een verschuiving van verblijfszorg naar ambulante zorg: Zijn er vormen van residentiële zorg die ook als ambulante zorg kunnen worden aangeboden? Kunnen we bijvoorbeeld meer pleegouders vinden en kinderen (tijdelijk) een thuis bieden die nu in een instelling wonen?
  • Verwijsgedrag van professionals in kaart brengen: Kunnen we (aanvullende) normen en richtlijnen opstellen of bijvoorbeeld spiegelinformatie leveren voor professionals?
  • Het aanbod van ambulante zorg kritisch beschouwen: Wat vergoedt de gemeente en wat niet? Moeten we – binnen de kaders van de Jeugdwet – keuzes maken in welke hulp wordt vergoed en welke niet?

Al deze oplossingsrichtingen vragen om grip op en inzicht in de huidige situatie. Op basis daarvan kunnen gemeenten gerichte interventies organiseren. Om zo weer grip te krijgen op de uitgaven in de jeugdzorg, met oog voor kwaliteit.

De Key Topics bijeenkomst heeft veel opgeleverd. Structuur, denkrichtingen, energie en inspiratie, samenwerking en creativiteit. Ik kijk terug op een geweldige middag. In 2018 zullen we zeker meerdere van deze leerbijeenkomsten organiseren. U bent alvast van harte uitgenodigd!